Napady złości u dziecka – jak reagować spokojnie

Napady złości są normalnym elementem rozwoju i zdarzają się najczęściej między 1. a 3. rokiem życia – tak opisują je zgodnie Amerykańska Akademia Pediatrii i serwis MedlinePlus amerykańskiej Narodowej Biblioteki Medycznej, stan na 2 września 2026. Wybuch nie oznacza, że wychowujesz dziecko źle.

Problem w tym, że nikt nie mówi rodzicowi, gdzie leży granica. Dwulatek, który krzyczy na podłodze w sklepie, i pięciolatek, który podczas napadu rani siebie, to dwie zupełnie różne sytuacje. Pierwsza mieści się w normie, druga jest powodem do kontaktu ze specjalistą tego samego dnia.

Poniżej znajdziesz widełki wieku, w którym napady się pojawiają i mijają, oraz konkretną kolejność reakcji w trakcie wybuchu. Osobno wypisujemy sygnały pilne i te, z którymi umawiasz zwykłą wizytę. Na końcu opisujemy polską ścieżkę pomocy, bezpłatną i dostępną bez skierowania.

Zaktualizowano: 2 września 2026 | 
Opublikowano: 2 września 2026

Czy napady złości u dziecka to norma rozwojowa?

Tak. Napady złości u dziecka są elementem prawidłowego rozwoju, a nie objawem błędu wychowawczego. Amerykańska Akademia Pediatrii pisze wprost, że wybuchy zdarzają się najczęściej między 1. a 3. rokiem życia (stan na 2 września 2026). MedlinePlus, serwis amerykańskiej Narodowej Biblioteki Medycznej, opisuje je jako naturalne dla wczesnego dzieciństwa.

Amerykańska Akademia Psychiatrii Dzieci i Młodzieży (AACAP) dodaje dwie rzeczy, które zdejmują z rodzica sporo napięcia. Po pierwsze, napady występują tak samo często u chłopców i u dziewczynek. Po drugie, wszystkie małe dzieci ich doświadczają, a wiele ma co najmniej jeden wybuch dziennie (stan na 2 września 2026). MedlinePlus potwierdza drugą z tych obserwacji – napady mogą zdarzać się co najmniej raz dziennie. Teza o równej częstości u chłopców i u dziewczynek pochodzi wyłącznie od AACAP.

Różnice między dziećmi bywają jednak duże. Jedno dziecko krzyczy codziennie, drugie kilka razy w miesiącu. Amerykańska Akademia Pediatrii zaznacza, że charakter dziecka odbija się w jego zachowaniu, także w napadach. Liczba wybuchów nie mierzy tego, ile uwagi dziecko dostaje od rodzica.

Kiedy zaczynają się napady złości i kiedy mijają?

Pierwsze wybuchy pojawiają się zwykle po pierwszych urodzinach, nasilają się w drugim roku życia, a po trzecich urodzinach zdarzają się rzadziej. Instytucje podają nieco inny punkt startu i obie wartości warto znać, bo tworzą widełki, a nie jedną datę.

MedlinePlus podaje przedział od 12. miesiąca do 3. roku życia. Brytyjska służba zdrowia NHS pisze o początku około 18. miesiąca (stan na 2 września 2026). Dalej obraz jest zgodny. Według MedlinePlus dzieci w wieku od 3 do 5 lat nadal miewają napady, ale rzadziej, a po 5. roku życia wybuchy zdarzają się już rzadko. NHS notuje, że do 4. urodzin napady są znacznie mniej częste. Amerykańska Akademia Psychiatrii Dzieci i Młodzieży dodaje, że po 3. roku życia codzienne wybuchy zdarzają się rzadziej niż wcześniej.

Napady złości według wieku dziecka – na podstawie MedlinePlus (serwis amerykańskiej Narodowej Biblioteki Medycznej, NLM), brytyjskiej służby zdrowia NHS, Amerykańskiej Akademii Pediatrii (AAP) i Amerykańskiej Akademii Psychiatrii Dzieci i Młodzieży (AACAP), stan na 2 września 2026

Wiek	Co dzieje się z napadami	Instytucja
12–18 miesięcy	Pierwsze wybuchy, według NHS początek zwykle około 18. miesiąca	MedlinePlus, NHS
1–3 lata	Okres największego nasilenia, u wielu dzieci co najmniej jeden napad dziennie	AAP, AACAP
3–5 lat	Napady nadal się zdarzają, ale rzadziej; codzienne wybuchy zdarzają się rzadziej niż wcześniej	MedlinePlus, AACAP
powyżej 5 lat	Napady zdarzają się rzadko; nasilenie lub duża częstość to powód kontaktu z lekarzem	MedlinePlus, AACAP

Ile razy dziennie zdarzają się napady u dwulatka?

Według MedlinePlus napady mogą występować co najmniej raz dziennie, a AACAP pisze, że wiele małych dzieci ma przynajmniej jeden wybuch dziennie (stan na 2 września 2026). Codzienny napad u dwulatka mieści się więc w tym, co obie instytucje opisują jako typowe. Sytuacja zmienia się po 5. urodzinach – wtedy częste wybuchy przestają być etapem i stają się powodem do rozmowy z lekarzem.

Dlaczego dziecko wpada w złość?

Najczęstsza przyczyna napadu to frustracja dziecka, które chce coś przekazać, a nie ma jeszcze na to słów. NHS opisuje ten mechanizm dosłownie: dwulatek próbuje się wyrazić, nie potrafi, a frustracja wychodzi jako wybuch. MedlinePlus dodaje, że napady nasila brak słownika potrzebnego do nazwania uczuć (stan na 2 września 2026).

Stąd bierze się pocieszający wniosek. NHS zauważa, że gdy dziecko zaczyna mówić więcej, napady są rzadsze. Jeśli zastanawiasz się, czego spodziewać się na tym etapie, przeczytaj, kiedy dziecko zaczyna mówić i jak wygląda naturalny rozstrzał w tempie rozwoju mowy.

Drugi zestaw przyczyn jest bardziej przyziemny. MedlinePlus wymienia zmęczenie, głód i chorobę jako czynniki, które mogą nasilać napady i zwiększać ich częstość. Podobnie opisuje to AACAP – małe dzieci miewają napady, gdy są zmęczone, głodne, gdy coś je boli albo zaczyna się u nich łagodna infekcja (stan na 2 września 2026). Zanim więc zaczniesz szukać przyczyn wychowawczych, sprawdź, kiedy dziecko ostatnio jadło i spało.

Jak reagować w trakcie napadu złości?

W trakcie wybuchu twoje zadanie sprowadza się do trzech rzeczy: zachować spokój, zadbać o bezpieczeństwo i nie zmieniać decyzji pod presją krzyku. Poniższa kolejność wynika ze zbieżnych zaleceń NHS, MedlinePlus i AACAP, stan na 2 września 2026.

1. Zatrzymaj własną reakcję. MedlinePlus stwierdza, że krzyk albo uderzenie tylko pogarszają sytuację. NHS pisze podobnie. Utrata panowania nad sobą i odkrzykiwanie nie kończą napadu.
2. Zadbaj o bezpieczeństwo. Amerykańska Akademia Pediatrii wskazuje sytuacje, w których przeczekiwanie odpada – jeśli dziecku grozi wybiegnięcie na ulicę albo inne realne niebezpieczeństwo, chwytasz je i trzymasz. MedlinePlus dodaje, żeby poza domem przeprowadzić dziecko w spokojne miejsce i pilnować go do końca wybuchu.
3. Odwróć uwagę, jeśli napad dopiero się zaczyna. NHS radzi znaleźć coś, co przyciągnie wzrok dziecka, i zareagować z prawdziwym zaciekawieniem. MedlinePlus proponuje łagodne odwrócenie uwagi albo zabawną minę.
4. Zatrzymaj natychmiast bicie, kopanie i gryzienie. Amerykańska Akademia Pediatrii jest tu kategoryczna. Tych zachowań nie wolno ignorować. AACAP radzi spokojnym głosem nazwać, co ma się skończyć, i powiedzieć, co stanie się dalej.
5. Nazwij uczucie. NHS podpowiada zdanie w rodzaju „widzę, że jesteś zły, bo…”, żeby dać emocjom ujście w słowach. AACAP zachęca, żeby uczyć dziecko używania słów zamiast niebezpiecznych działań.

Co zrobić, gdy napad zdarza się w sklepie?

NHS zauważa, że napady często wybuchają w sklepach, a zażenowanie utrudnia rodzicowi zachowanie spokoju. Dwie rady tej instytucji są praktyczne: rób zakupy jak najkrócej i włącz dziecko we wspólne działanie, rozmawiając o tym, czego potrzebujecie, i pozwalając mu pomóc. MedlinePlus dodaje, że poza domem dobrze jest przenieść dziecko w ciche miejsce – do samochodu albo do toalety.

Czego nie robić podczas napadu złości?

Dwie reakcje pogarszają sytuację najbardziej: kara fizyczna i ustąpienie pod presją krzyku. W Polsce pierwsza z nich jest dodatkowo zakazana przez prawo.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy w artykule 96¹ stanowi, że osobom wykonującym władzę rodzicielską oraz sprawującym opiekę lub pieczę nad małoletnim zakazuje się stosowania kar cielesnych (tekst jednolity ogłoszony w Dz.U. 2026 poz. 236, sprawdzony w ISAP 2 września 2026). NHS opisuje ten sam mechanizm od strony skuteczności: klaps zatrzymuje zachowanie na moment, ale nie daje trwałego efektu, a dzieci traktowane agresywnie same częściej bywają agresywne.

Druga pułapka to ustępowanie. NHS pisze, że jeśli raz powiedziałeś „nie”, zmiana zdania tylko po to, by zakończyć napad, nie pomaga w dłuższej perspektywie – dziecko uczy się, że wybuch działa. Z tego samego powodu, jak zaznacza NHS, przekupywanie słodyczami nie rozwiązuje problemu. MedlinePlus formułuje to jako zasadę: spokojna reakcja bez ustępowania i bez łamania własnych zasad obniża napięcie po obu stronach (stan na 2 września 2026).

Jest jeszcze trzecia rzecz, o której instytucje mówią rzadziej, a która ma znaczenie. Amerykańska Akademia Pediatrii radzi rodzicowi, żeby dał sobie przerwę, kiedy frustracja narasta, i zmienił się z drugim rodzicem albo z kimś bliskim. NHS proponuje szukać własnych sposobów na złość, choćby rozmowy z innymi rodzicami.

Jak zmniejszyć liczbę napadów w ciągu dnia?

Największą część wybuchów da się uprzedzić snem, regularnymi posiłkami i drobnymi wyborami zostawionymi dziecku. To profilaktyka, nie gaszenie pożaru, i działa między napadami, a nie w ich trakcie.

• Stałe pory jedzenia i snu. MedlinePlus zaleca, żeby dziecko jadło i spało o swoich zwykłych porach, a jeśli nie ma już drzemki – żeby miało w ciągu dnia czas na ciszę. Amerykańska Akademia Pediatrii radzi zabierać ze sobą zdrową przekąskę, kiedy napady nasilają się przy głodzie, i pilnować snu, gdy wybuchy przychodzą ze zmęczeniem. Sprawdź, ile snu potrzebuje dziecko na tym etapie, żeby zobaczyć widełki dla wieku twojego dziecka.
• Małe wybory zamiast pytań tak-nie. MedlinePlus radzi proponować wybór wszędzie tam, gdzie jest on realny, i dodaje ważne zastrzeżenie – nie proponuj go tam, gdzie wyboru naprawdę nie ma. Amerykańska Akademia Pediatrii zaleca tę samą technikę na czas samego wybuchu, jako sposób oddania dziecku kontroli nad drobiazgami.
• Prośba zamiast rozkazu. MedlinePlus radzi mówić pogodnym tonem i formułować polecenie jak zaproszenie. Ten sam obszar rozwijamy w tekście o tym, jak mówić, żeby dzieci nas słuchały.
• Nie każda sprawa jest warta sporu. MedlinePlus wprost odradza walkę o to, w jakich butach wyjdzie dziecko, i zostawia stanowczość dla spraw bezpieczeństwa – gorącej kuchenki, zapiętego fotelika, zakazu zabawy na jezdni. Amerykańska Akademia Pediatrii zaznacza przy tym, że w obniżaniu liczby napadów decyduje konsekwencja z dnia na dzień.
• Miejsce na wyładowanie energii. NHS zaleca dużą przestrzeń – park, w którym dziecko może pobiegać i pokrzyczeć – jako ujście dla agresji, gdy dziecko bije, gryzie albo kopie (stan na 2 września 2026). Przy okazji wypadniecie z domu wspólnie, a o tym, ile codziennego ruchu potrzebuje cała rodzina, pisaliśmy osobno.

Kiedy napady złości wymagają konsultacji ze specjalistą?

Część sytuacji nie mieści się już w normie rozwojowej i wymaga kontaktu z lekarzem lub psychologiem. Poniżej rozdzielamy je na dwie listy, bo różnią się nie treścią, lecz terminem – pierwsza dotyczy tego samego dnia, druga zwykłej umówionej wizyty.

Które sygnały wymagają kontaktu tego samego dnia?

Skontaktuj się z lekarzem tego samego dnia, jeśli:

• podczas napadu dziecko rani siebie, rani inne osoby albo niszczy przedmioty. Amerykańska Akademia Pediatrii wymienia to za pośrednictwem MedlinePlus jako powód kontaktu z lekarzem. AACAP mówi tu o agresji stwarzającej zagrożenie dla dziecka lub innych osób;
• dziecko celowo robi sobie krzywdę podczas wybuchu – według AACAP taki napad powinien ocenić specjalista zdrowia psychicznego;
• dziecko wstrzymuje oddech podczas napadu (lista Amerykańskiej Akademii Pediatrii przytoczona przez MedlinePlus), a lekarz rozpoznał u niego wcześniej wstrzymywanie oddechu – to zawężenie pochodzi z NHS. Jeśli takiego rozpoznania jeszcze nie ma, obowiązuje inna droga – opisujemy ją w sekcji o wstrzymywaniu oddechu.

Co zrobić, gdy boisz się własnej reakcji?

To osobna sytuacja i nie załatwia jej umówienie wizyty. MedlinePlus wymienia utratę panowania nad złością i krzykiem oraz obawę, że zareagujesz karą fizyczną, wśród powodów, dla których trzeba szukać pomocy. My traktujemy to jako sprawę na już, bo dotyczy bezpieczeństwa dziecka.

Kolejność działania jest prosta. Najpierw przekaż dziecko drugiej dorosłej osobie i wyjdź z pokoju. Jeśli dziecku grozi krzywda, dzwoń pod 112. Potem zadzwoń pod 800 100 100 – to telefon dla dorosłych w sprawach bezpieczeństwa dzieci, czynny od poniedziałku do czwartku w godzinach 10:00–14:00 i w piątek w godzinach 12:00–15:00 (sprawdzone 2 września 2026), więc poza tymi godzinami zostaje numer alarmowy i osoba bliska.

Z czym umawia się zwykłą wizytę?

Umów wizytę u pediatry, lekarza rodzinnego lub psychologa dziecięcego, jeśli:

• napady nasilają się albo zdarzają się często po 5. roku życia. Tak brzmi zalecenie Amerykańskiej Akademii Pediatrii przytoczone przez MedlinePlus. AACAP dodaje, że u dzieci w wieku szkolnym nawracające lub ciężkie napady są powodem, by szukać pomocy;
• napady utrudniają dziecku funkcjonowanie w przedszkolu lub w szkole albo psują mu kontakt z rówieśnikami (AACAP);
• napady są wyraźnie dłuższe, niż się spodziewasz po wieku dziecka. AACAP podaje tu granicę 25 minut, ale jest jedyną instytucją, która wymienia konkretną liczbę – traktuj ją jako wskazówkę tej organizacji, nigdy jako samodzielne kryterium;
• napadom towarzyszą koszmary nocne, cofnięcie się w nauce korzystania z toalety, bóle głowy lub brzucha, lęk, odmawianie jedzenia albo kładzenia się spać lub nadmierne przyleganie do rodzica. To pełna lista Amerykańskiej Akademii Pediatrii przytoczona przez MedlinePlus, stan na 2 września 2026;
• dziecka nie udaje się uspokoić po napadzie. AACAP wymienia to w jednym rzędzie z agresją i z napadem dłuższym niż 25 minut;
• napady się nasilają, a ty masz poczucie, że przestajesz sobie z nimi radzić (MedlinePlus).

Ten tekst opisuje, kiedy zgłosić się po pomoc, i celowo nie nazywa żadnej jednostki chorobowej. AACAP mówi ogólnie o możliwym podłożu wymagającym oceny – rozpoznanie stawia specjalista po zbadaniu dziecka, nie artykuł i nie wyszukiwarka.

Czym jest wstrzymywanie oddechu przy płaczu?

Wstrzymywanie oddechu to osobne zjawisko, które towarzyszy silnym emocjom i bywa mylone z napadem złości. NHS opisuje je jako sytuację, w której dziecko przestaje oddychać na krócej niż minutę i może zemdleć, a wyzwalaczem bywa strach, złość, nagły wstrząs albo ból (stan na 2 września 2026).

Dwie rzeczy są tu istotne dla rodzica. Po pierwsze, według NHS dziecko nie robi tego celowo i nie kontroluje tego, co się wtedy dzieje. Po drugie, zjawisko zwykle ustępuje samo. NHS pisze o 4.–5. roku życia, a AACAP notuje, że wstrzymywanie oddechu towarzyszące napadom mija zwykle do 5. roku życia.

NHS podaje też, co robić w trakcie epizodu (stan na 2 września 2026). Zachowaj spokój i połóż dziecko na boku, zamiast je podnosić. Zabezpiecz je przed uderzeniem głową i kończynami. Po wszystkim zachowuj się normalnie i daj mu odpocząć. Instytucja wyraźnie odradza potrząsanie dzieckiem, polewanie go wodą, wkładanie czegokolwiek do jego ust, prowadzenie oddychania usta-usta i uciśnięć klatki piersiowej przy zwykłym epizodzie oraz karcenie za epizod. Jeśli jednak dziecko nie oddycha, dzwoń pod 112 i wykonuj polecenia dyspozytora.

To jest sytuacja na numer alarmowy, nie na wizytę. NHS umieszcza trzy objawy w bloku natychmiastowego wezwania pomocy – dziecko zemdlało i nie daje się dobudzić, dziecko sztywnieje, drży albo się wygina (to może być napad drgawkowy), a także nagłe zblednięcie, zsinienie lub poszarzenie ust, języka, twarzy albo skóry. Mogą to być objawy wstrzymywania oddechu, ale mogą też mieć poważniejszą przyczynę. Jeśli lekarz nie rozpoznał wcześniej u twojego dziecka wstrzymywania oddechu, dzwoń pod 112 i nie czekaj na wizytę (stan na 2 września 2026). Do pediatry lub lekarza rodzinnego umawiasz się wtedy, gdy rozpoznanie już jest, a epizody zdarzają się częściej niż wcześniej, wyglądają gorzej albo utrudniają dziecku codzienne życie – tak NHS opisuje sytuację niepilną.

Gdzie w Polsce szukać pomocy?

Polski rodzic ma trzy bezpłatne wejścia do systemu opieki, a poza nimi bezpłatne warsztaty dla rodziców. Żadne z nich nie wymaga prywatnej wizyty na start. Informacje o poradni i o świadczeniach NFZ pochodzą z pacjent.gov.pl, portalu Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia, oraz ze stron Ministerstwa Edukacji, informacja o warsztatach z Ośrodka Rozwoju Edukacji, stan na 2 września 2026.

• Pediatra lub lekarz rodzinny. Pierwszy kontakt, gdy chcesz wykluczyć przyczyny zdrowotne – ból, infekcję, problem ze snem. To także droga do dalszego skierowania, jeśli okaże się potrzebne.
• Poradnia psychologiczno-pedagogiczna. Według Ministerstwa Edukacji pomoc publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej jest dobrowolna i nieodpłatna. Rozporządzenie regulujące pracę tych poradni (tekst jednolity w Dz.U. 2023 poz. 2499, sprawdzony w ISAP 2 września 2026) mówi, że poradnie pomagają dzieciom od momentu urodzenia, a także rodzicom – w sprawach związanych z wychowywaniem. Nie potrzebujesz skierowania, umawiasz się bezpośrednio.
• Psycholog dla dzieci w ramach NFZ, bez skierowania. Portal pacjent.gov.pl wymienia świadczenia psychologiczne, psychoterapeutyczne i środowiskowe dla dzieci i młodzieży wśród tych, do których skierowanie nie jest wymagane. To samo wynika z artykułu 57 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity w Dz.U. 2025 poz. 1461, sprawdzony w ISAP 2 września 2026). Placówkę wybierasz sam, także poza swoją miejscowością.
• Warsztaty dla rodziców. Ośrodek Rozwoju Edukacji prowadzi program „Szkoła dla Rodziców i Wychowawców” – 40-godzinne warsztaty organizowane w całym kraju. Program obejmuje między innymi rozumienie uczuć dziecka, stawianie jasnych granic i szukanie sposobów uczenia samodyscypliny innych niż kara. Zapisy prowadzą bezpośrednio realizatorzy.

Jakie numery warto mieć pod ręką?

• 116 111 – telefon zaufania dla dzieci i młodzieży. Według Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę działa codziennie, całą dobę, jest bezpłatny i anonimowy (sprawdzone 2 września 2026).
• 800 100 100 – telefon dla dorosłych w sprawach bezpieczeństwa dzieci poniżej 18 lat, prowadzony przez tę samą fundację. Dyżury specjalistów trwają od poniedziałku do czwartku w godzinach 10:00–14:00 i w piątek w godzinach 12:00–15:00 (sprawdzone 2 września 2026). Grafik bywa zmieniany, więc sprawdź go przed telefonem.
• Numer alarmowy 112 – przy zagrożeniu życia lub zdrowia dziecka.

Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej ani konsultacji psychologicznej.

Najczęstsze pytania o napady złości u dziecka

Czy napady złości u dwulatka to normalne zachowanie?

Tak. Amerykańska Akademia Pediatrii podaje, że wybuchy zdarzają się najczęściej między 1. a 3. rokiem życia, a AACAP pisze, że wiele małych dzieci ma co najmniej jeden napad dziennie (stan na 2 września 2026). Codzienny wybuch u dwulatka mieści się w tym opisie.

Czy ignorowanie napadu złości jest dobrą metodą?

Częściowo. MedlinePlus opisuje odejście do innego pokoju jako sposób na skrócenie wybuchu, ale tylko wtedy, gdy dziecko jest bezpieczne i niczego nie niszczy. Amerykańska Akademia Pediatrii zastrzega, że bicia, kopania, gryzienia i rzucania przedmiotami nie wolno ignorować – te zachowania zatrzymujesz od razu.

Do jakiego wieku dziecko miewa napady złości?

Według MedlinePlus dzieci w wieku od 3 do 5 lat nadal miewają napady, choć rzadziej, a po 5. roku życia wybuchy zdarzają się już rzadko. NHS podaje, że do 4. urodzin napady stają się znacznie mniej częste (stan na 2 września 2026).

Czy klaps kończy napad złości?

Nie. NHS pisze, że klaps zatrzymuje zachowanie tylko na moment i nie daje trwałego efektu, a MedlinePlus dodaje, że krzyk i uderzenie pogarszają sytuację. W Polsce kary cielesne wobec dziecka są dodatkowo zakazane przez artykuł 96¹ Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Kiedy napady złości powinny zaniepokoić rodzica?

Numeru alarmowego 112 wymaga sytuacja, w której dziecko zemdlało i nie daje się dobudzić, sztywnieje albo drży, lub gdy jego usta, twarz i skóra nagle bledną lub sinieją, a lekarz nie rozpoznał u niego wcześniej wstrzymywania oddechu. Kontaktu z lekarzem tego samego dnia wymagają napady, podczas których dziecko rani siebie lub innych albo niszczy przedmioty. Wizytę planową umawiasz, gdy napady nasilają się po 5. roku życia, utrudniają dziecku funkcjonowanie wśród rówieśników albo towarzyszą im koszmary, bóle brzucha, lęk czy cofnięcie się w nauce korzystania z toalety.

Gdzie w Polsce można bezpłatnie skonsultować napady złości u dziecka?

W publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej. Według Ministerstwa Edukacji pomoc takiej poradni jest dobrowolna i nieodpłatna. Druga droga to psycholog dla dzieci w ramach NFZ. Portal pacjent.gov.pl wymienia świadczenia psychologiczne, psychoterapeutyczne i środowiskowe dla dzieci i młodzieży wśród tych, które nie wymagają skierowania (stan na 2 września 2026).